Voorpagina

 

HF

De afgelopen week werd gekenmerkt door een lage Kp-index en een eveneens lage zonnefluxindex tussen 98 en 108. Er is sprake van een lichte stijgende trend voor de zonnefluxindex. De NOAA verwacht voor komend weekend zelfs waarden rond de 140 eenheden. Dat zal de DXers blij maken: de afgelopen dagen opende de 12-m-band slechts matig; op 15 meter zag het er daarentegen al beter uit. De „werkpaarden“ waren 20 en 17 meter, ’s nachts vooral de banden 30 en 40 meter.

De oorzaak van de matige propagatie van de afgelopen week was een lage zonneactiviteit. Er werd geen M-flare waargenomen – een voorproefje van de komende jaren in de afnemende zonnecyclus nr. 25. Het aardmagnetisch veld was de afgelopen week meestal rustig. Daar profiteerden de nachtelijke omstandigheden op de 80- en 160-meterband van. Wel waren er de eerste aprilstormen met QRN.

HF vooruitzichten

De geomagnetische activiteit in dit weekend wordt beïnvloed door een groot coronaal gat dat direct uitkijkt op de aarde. Op zaterdag loopt de Kp index op tot 6 en zondag start met een kleine G1 magnetische storm en een Kp van 4 tot 5. De zonnewind is momenteel licht verhoogd (~550 km/s), en kan nog stijgen tot ongeveer 700 km/s. Mogelijk treden er bovendien CIR-effecten op.Propagatie is dit weekend hierdoor wat verstoord met een lagere MUF.

Zaterdagmorgen was het interplanetaire magnetische veld (IMF) zuidwaarts gericht (Bz ≈ −14 nT). Een dergelijke zuidelijke Bz-waarde leidt bij een aankomende magnetische storm weliswaar niet tot een totale “black-out”, maar wel tot merkbare beperkingen: Signalen worden aanzienlijk zwakker of verdwijnen in de ruis, de maximale bruikbare frequentie (MUF) daalt en hogere banden (10, 12 resp. 15 m), die normaal gesproken open zouden zijn voor verre DX-verbindingen, sluiten. Het bruikbare frequentiebereik wordt daardoor sterk ingeperkt.

Bij een krachtigere magnetische storm zou de ionosfeer instabiel en turbulent worden. Signalen klinken dan vaak vervormd of ‘fladderend’, vooral op paden over de poolgebieden. Deze radiowegen kunnen zelfs volledig worden onderbroken – men spreekt dan van Polar Cap Absorption (PCA).

Aan het begin van de week zouden de storingen echter snel moeten afnemen en zou de magnetische activiteit weer rustig moeten worden. De 15-m-band zal dan weer stabiel openen en dit ook voor langere tijd, aangezien er inmiddels weer ongeveer 14 uur tussen zonsopgang en zonsondergang zit. De dag begint echter rustig: het kan tot laat in de ochtend duren voordat de 15 meter stabiel opengaat Bij rustige magnetische activiteit blijft de band meestal open tot zonsondergang (rond 19.00 UTC); bij onrustige magnetische activiteit gaat de 15-meterband slechts af en toe open, en dan vooral in zuidelijke richtingen. ’s Nachts daalt de MUF niet meer onder de 10 MHz, wat betekent dat na zonsopgang de 20-m-band meestal zeer snel opengaat en deels pas in de tweede helft van de nacht sluit.

VHF en hoger

Voor tropo wordt het opletten hoe het hogedrukgebied tussen Schotland en Noorwegen zich gaat ontwikkelen. Waarschijnlijk krijgen we woensdag matig tot verhoogde tropo in het gehele Noordzeegebied. Het belangrijkste punt met betrekking tot de weersinvloed is dat wanneer zich in deze tijd van het jaar een hogedrukgebied vestigt, dit opvallend lang kan aanhouden. Het hogedrukgebied zou daardoor mogelijk tot het einde van de maand de overhand kunnen houden. Met de hogedruk neemt de kans op regenscatter drastisch af.

Het is nog steeds de moeite waard om de kansen op Aurora’s in de gaten te houden door te letten op de Kp-index voor waarden boven de 5 en bij voorkeur boven de 7. Zoals we eerder meldden, kunnen de effecten van een groot coronagat ons dit weekend bereiken. Controleer dus de Kp-index en luister naar fladderende signalen op de HF-banden. Maak je vervolgens klaar om je VHF-antennes naar het noorden te richten.

Wat meteorscatter betreft, naderen we nu de piek van de April Lyriden op woensdag 22 april. We zouden enige toename in activiteit moeten zien tot boven het random niveau van de afgelopen weken.

We naderen snel de maand mei, wanneer het de moeite waard wordt om de vooruitzichten voor Sporadic-E in de gaten te houden. De komende week zijn er niet al te veel geschikte straalstromen, wat goede gebieden kunnen zijn om te controleren op Sporadic-E. Om alvast te oefenen voor het nieuwe seizoen kun je op de Sporadic-E-blog op propquest.co.uk een kaart met straalstromen bekijken en zoeken naar pieken in de foEs-curve op de grafieken. Er wordt momenteel aan de site gewerkt, dus er kunnen storingen optreden.

EME

De declinatie van de maan bereikt een maximum op dinsdag 21 april. Het perigeum van de maan, het punt waarop de maan het dichtst bij de aarde staat, is zondag 19 april, dus het signaalverlies zal minimaal zijn. De ruis in de lucht is iets hoger op dinsdag 21 april, maar dit is van ondergeschikt belang en keert op vrijdag 24 april weer terug naar een laag niveau.

---

Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom PC5D. Bij de samenstelling maakt hij onder andere gebruik van de voor Nederland relevante informatie uit het wekelijkse Propagation News van de Britse radioamateurvereniging RSGB, dxinfocentre, darc.de/der-club/referate/hf/, Make More Miles on VHF, metoffice.gov.uk, swpc.noaa.gov, www.solarham.net en poollicht.be.