HF

De afgelopen week daalde de zonnefluxindex van 135 naar 120. De maximaal bruikbare frequentie (MUF) voor een sprongafstand van 3000 km daalde en had soms moeite om boven de 30 MHz uit te komen.

Over het geheel genomen was de zonneactiviteit laag tot zwak matig. Vrijdagmorgen vond de enige M-flare van de afgelopen week plaats, een M1.19 rond 0945 UTC. De omstandigheden op de kortegolfbanden waren overwegend bruikbaar tot goed.

Momenteel zijn er zes zonnevlekgebieden waarneembaar op de naar de aarde gerichte kant van de zon. De grootste en meest complexe is een bipolaire groep nabij de westelijke rand, die de afgelopen uren een lichte verdere ontwikkeling heeft laten zien. De overige gebieden zijn over het algemeen klein, magnetisch eenvoudig en ofwel stabiel, ofwel vertonen ze de afgelopen uren een lichte afname.

De aankomst van een snellere zonnewindstroom uit een smal coronaal gat leidt sinds vrijdag tot een gestage toename van de windsnelheden tot 650–700 km/s op zaterdagochtend. De noord-zuidcomponent Bz draaide af en toe naar het zuiden, waardoor de geomagnetische activiteit al op vrijdagochtend licht stormachtig was (G1 / Kp 5) en ’s avonds een sterkte van G2 (Kp 6) bereikte.

HF vooruitzichten

Voor de komende dagen wordt over het algemeen een lage zonneactiviteit verwacht, waarbij echter nog steeds sporadische matige zonnevlammen kunnen optreden. Ook de invloed van de snelle wind uit het smalle coronale gat zal in de loop van het weekend geleidelijk afnemen. Daardoor zal aan het begin van de week overwegend onrustige tot actieve geomagnetische activiteit (Kp 2–4) het radioweer beïnvloeden.

De zonnefluxindex blijft echter in een neerwaartse trend, zodat we rekening moeten houden met waarden net boven de 100. Als gevolg daarvan zal de 15-m-band overdag de aanbevolen DX-band zijn, temeer daar de seizoensgebonden, langzaam veranderende chemie van de ionosfeer weliswaar zal leiden tot langere openingen van de hogere banden, maar ook tot een lagere MUF.

De 10-meterband zal ons echter nog vergezellen, voordat in april de propagatie via de F2-regio eindigt en Sporadic E de band nieuw leven zal inblazen.

De hoogste bruikbare frequentie zal rond het middaguur voor de west-oost-routes rond de 30 MHz liggen, naar het zuiden toe enkele MHz hoger. ’s Nachts zal de MUF pas in de tweede helft van de nacht onder de 10 MHz dalen, als dat al gebeurt; hier is de invloed van de nu snel toenemende daglengte al duidelijk merkbaar.

Aanstaande vrijdag is het astronomische begin van de lente. Op 20 maart om 14.45 UTC staat de zon loodrecht boven de evenaar; op elk punt op aarde, met uitzondering van de polen, is het telkens 12 uur licht en 12 uur donker – de gelegenheid voor Greyline DX, vooral op 80 en 40 meter.

Tip van PE2BEN: Dit voorjaar lanceert ESA het SMILE-ruimtevaartuig. SMILE is de afkorting voor Solar wind Magnetosphere Ionosphere Link Explorer. SMILE zal voor het eerst een volledig beeld geven van hoe de magnetosfeer reageert op het materiaal dat de zon onze kant op stuurt. Hiervoor zijn 4 instrumenten aan boord: een Light Ion analyser, een magnetometer, een soft X-ray imager en een Ultraviolet aurora imager. Meer info op www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Smile

VHF en hoger

Dinsdag trekt een hogedrukgebied over Zwitserland. Hierdoor ontstaat op woensdag aan de achterkant een gebied met redelijke tot matige tropo boven de Noordzee. Het houdt tevens de neerslag op afstand. Wie regenscatter wil gebruiken op de GHz banden moet dat dit weekend doen. Scatter via vliegtuigen is een andere optie wanneer de troposferische omstandigheden slecht zijn.

Meteor scatter zal magere resultaten opleveren, aangezien we ons tussen grote buien bevinden. De April Lyriden zijn nog ver weg. Aurora is nog steeds in beeld rond de lente-equinox, dus controleer zoals gewoonlijk of de Kp-index stijgt naar 5 of hoger. Zaterdagochtend 14 maart was de zonnewind verantwoordelijk voor een Kp van 6 waardoor enkele Aurora signalen op 2m in het DX-cluster zijn gemeld.

Sporadische E-lagen spelen in deze tijd van het jaar op deze breedtegraden meestal geen rol, en als er toch iets wordt geactiveerd, kijk dan eerst op digitale modi om te zien welke richtingen de voorkeur genieten.

EME

Voor EME zijn de omstandigheden de komende week slecht: de declinatie van de maan is negatief maar neemt toe, en wordt pas aanstaande donderdag positief. We blijven te maken hebben met korte maanvensters en een lage piekhoogte, maar de padverliezen nemen af. Hoewel de hemelruis op 144 MHz de komende week matig tot laag is, staan de zon en de maan op woensdag en donderdag dicht bij elkaar aan de hemel, wat leidt tot veel ruis op de lagere banden vanwege de bredere straalbreedte van de antennes..

---

Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom PC5D. Bij de samenstelling maakt hij onder andere gebruik van de voor Nederland relevante informatie uit het wekelijkse Propagation News van de Britse radioamateurvereniging RSGB, dxinfocentre, darc.de/der-club/referate/hf/, Make More Miles on VHF, metoffice.gov.uk, swpc.noaa.gov, www.solarham.net en poollicht.be.