Propagatienieuws – 14 juni 2025

Deze week in Propagatienieuws:

Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom Koeken (PC5D).

 

HF 

Afgelopen week konden we een langzame maar gestage stijging van de zonneflux waarnemen, van 115 naar 143. Alleen op vrijdagavond was er een M-klasse uitbarsting op de zon. De curve van de geomagnetische activiteit was de afgelopen dagen aanzienlijk dynamischer doordat de zonnewind uit een coronaal gat het aardmagnetisch veld verstoorde. De propagatie was matig. Aan het begin van de week opende zich nog de 15 m-band. Maar op dinsdag en de dagen daarna kwam de MUF voor de sprongafstand van 3000 km amper boven 18 MHz. Vroeg in de ochtend van vrijdag raakte een coronale massa-ejectie de aarde en veroorzaakte een geomagnetische storm van klasse G3 (k=7). De MUF daalde daardoor tot 6 MHz. De banden leken gedeeltelijk uitgeschakeld. In de nacht van vrijdag op zaterdag kon er in het noorden van het land noorderlicht fotografisch worden waargenomen.

 

HF-vooruitzichten

Zaterdagochtend was de situatie alweer iets verbeterd.  Het coronale gat CH57 heeft inmiddels een positie bereikt die gericht is op de aarde, zodat we hoogstwaarschijnlijk nog tot maandag rekening moeten houden met invloed van zonnewinden. De Kp index zal met name in de avond en nacht oplopen tot 5 of 6 met een lichte tot matige geomagnetische storm. Daarna zou de situatie iets moeten verbeteren. De zonneflux zal naar verwachting licht dalen naar 130.

De 15 m-band de komende week niet elke dag open zijn, maar de 20 m-band biedt op ongestoorde dagen 24 uur per dag DX – 30 en 40 meter daarentegen vooral aan het begin en einde van de dag en in de eerste nachtelijke uren. Op 10 meter blijft sporadische E te verwachten.

Het is moeilijk om de verdere ontwikkeling van de zonneflux te voorspellen. Momenteel zijn er negen zonnevlekkengebieden aan de zichtbare kant van de zon. AR4107 in het zuidwesten is de meest complexe regio, met twee grote en sterke vlekken met tegengestelde polariteit. Deze nadert echter de randzone. AR4105 is weliswaar de grootste regio, maar vertoont een lichte afname, evenals de complexe regio AR4110. De overige zijn vrij klein en magnetisch eenvoudig geconfigureerd. De propagatieomstandigheden zouden zich de komende week dus enigszins moeten herstellen.

Luister ook bij slechte voorspellingen toch naar de banden! Er zijn altijd wel eens onverwachte openingen. Zo hadden HB9NBG en HB9FZC de afgelopen weken, zelfs bij ongunstige voorspellingen, in SOTA-modus verbindingen op 20/17 m in CW met de VS, meerdere JA’s op 17 m in CW en VK6 in SSB – met slechts 10 watt zendvermogen op een draagbare verticale antenne

 

VHF en hoger

Tropo, regenscatter

In de komende dagen verschijnt een hogedrukgebied bij Normandie. Voor onze regio betekent dit vooral onstabiele tropo met soms kleine kortdurende gebieden met wat betere condities. Houd er echter rekening mee dat tijdens de hete zomerdagen de inversieomstandigheden en troposferische omstandigheden ’s nachts beter zijn en tegen het midden van de ochtend meestal afnemen. Wat oostelijk van Nederland worden onweersbuien verwacht zodat er mogelijkheden zijn voor regenscatter op de GHz banden.

Sporadische-E, meteorscatter en Aurora

De G3 geomagnetische storm van afgelopen vrijdag heeft veel aurorasignalen opgeleverd, die ook in Zuid Limburg op 2m goed te horen waren. In de nacht van zaterdag op zondag komt de Kp vermoedelijk weer op 6 en wordt het opnieuw opletten voor aurora.

De hoge zomerse omstandigheden hebben geleid tot een toenemende kans op Sporadic-E, met name bij digitale modi, waarbij DXmaps.com  grafieken op de meeste dagen veel paden laten zien. Op 6m gaat het soms met meerder hops ook naar Noord-Amerika. Op 11 juni is er een mooie opening geweest op 2m met o.a. 3700 km paden tussen Madeira en Griekenland. Ook vanuit Nederland is CT9ACF gespot. [ https://ei7gl.blogspot.com/2025/06/3700km-opening-on-144-mhz-band-between.html bevat een uitgebreide analyse van deze opening ]

Veel van deze paden houden mogelijk verband met turbulentie die wordt veroorzaakt door straalstromen in het weergedeelte van de atmosfeer. Deze sturen atmosferische zwaartekrachtgolven omhoog, die invloed hebben op de E-regio. Het is dit verband met specifieke weersverschijnselen dat Sporadic-E in geografische zin sporadisch maakt. Als dat zo is, bevinden de straalstromen zich de komende week voornamelijk boven de noordelijke rand van Europa. Dit suggereert een grotere kans op paden naar Scandinavië, met minder opties naar het zuiden om paden naar de Middellandse Zee en de Balkan te ondersteunen. In ieder geval is juni het hoogseizoen voor sporadische E

De meteorscatter zal zijn versterkt door twee buien op 7 en 8 juni en aangezien het brede pieken waren, zou er nog wat meteorscatter over moeten zijn om ons de komende week door te helpen.

 

EME

Voor EME neemt de ruis in de lucht af. De declinatie, die laag was, begint nu te dalen. De maanvensters en piekhoogte verbeteren dus. De EME-omstandigheden worden vandaag, 15 juni, als slecht tot matig beoordeeld, maar zijn vervolgens goed op 21 en 22 juni.

Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom PC5D. Bij de samenstelling maakt hij onder andere gebruik van de voor Nederland relevante informatie uit het wekelijkse Propagation News van de Britse radioamateurvereniging RSGB, dxinfocentre ,  darc.de/der-club/referate/hf/ , Make More Miles on VHF, metoffice.gov.uk,  swpc.noaa.gov, www.solarham.net en poollicht.be. Propagatienieuws maakt ook deel uit van het radiojournaal van de Zuid-Limburgse zondagochtendronde. De audio opname van deze ronde is terug te luisteren op a22.veron.nl.