Propagatienieuws – 23 aug. 2025

Deze week in Propagatienieuws:

Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom Koeken (PC5D).

 

HF 

Vorige week daalde de zonneflux kortstondig tot 114, voordat hij op vrijdag weer steeg tot 136. De oorzaak van deze daling was dat alle nog zichtbare actieve gebieden tegelijkertijd afnamen. Momenteel zijn er vier zonnevlekgebieden op de zichtbare schijf. AR4191 is het grootste gebied en draait vanaf de oostelijke rand in het gezichtsveld. De kritische frequentie overdag is grotendeels boven de 7,5 MHz gebleven, wat betekent dat de 40 m-band goed is gebleven voor verbindingen binnen Nederland. Het aardmagnetisch veld was relatief rustig, maar tegen het einde van de week werd het iets onrustiger als gevolg van een klein coronaal gat en een zwakke coronale massa-uitbarsting.

HF-vooruitzichten

Op dit moment verwachten zonnewaarnemers nieuwe actieve gebieden aan de oostelijke rand van de zon, waardoor de zonneflux de grens van 140 zou kunnen overschrijden. Voor het midden van de week wordt echter een momenteel groter wordend coronaal gat verwacht, vooral op dinsdag en woensdag kan een levendig tot licht stormachtig aardmagnetisch veld worden verwacht.

Een kleine maand voor de equinox begint de zomerse rust langzaam af te nemen. De dagen worden nu merkbaar korter, de ionosfeer koelt af en wordt dichter, de MUF stijgt. Het duurt nog een paar weken voordat we weer zeker kunnen rekenen op DX op de 10 m-band, maar er zijn al duidelijk openingen zichtbaar in de propagatieroutes via de F2-regio, vooral in zuidelijke richtingen. De MUF varieert van circa 10 MHz in de nacht tot boven 21 MHz in de middag op ongestoorde dagen. Sporadisch E is op zijn retour, maar tussendoor zijn er nog steeds prachtige openingen.

 

VHF en hoger

Tropo, regenscatter

In de komende dagen ligt Nederland onder een hogedrukgebied met in her eerste deel van de week weinig wind of neerslag. Voor propagatie levert dat weinig mogelijkheden op: geen noemenswaardige regenscatter en tropo hooguit redelijk of op grote afstand.

Sporadische-E, meteorscatter en Aurora

Sporadische E houdt nog een week of twee stand maar de kansen worden veel zeldzamer. Je moet de banden nauwlettend in de gaten houden om deze steeds vluchtiger wordende gebeurtenissen te kunnen vastleggen. In het hoofdseizoen van Sporadic-E zijn er meestal twee duidelijk gedefinieerde pieken in de activiteit, ’s ochtends en laat in de middag. Aan het einde van het Sporadic-E-seizoen is de kans echter net zo groot dat je het rond het midden van de dag aantreft als op elk ander moment.

We bevinden ons aan het einde van de bredere periode van de Perseïden-meteorenregen, die de 24e eindigt. Hierdoor blijft willekeurige meteorenactiviteit voorlopig de enige optie. Zoals degenen die actief zijn in deze modus al weten, is de kans op meteorscatter het grootst in de vroege ochtenduren voor zonsopgang.

De Kp-index bereikte op 19 augustus een waarde van 4,67 doordat de zonnewind met een snelheid van meer dan 600 kilometer per seconde op de aarde insloeg. Het interplanetaire magnetische veld grotendeels neutraal, of naar het noorden gericht, en was de dichtheid laag zodat een aurora opening uitbleef. Het is vermeldenswaard dat de herfst, samen met de lente, de periodes van het jaar zijn waarin aurora’s vaker voorkomen.

EME

De declinatie van de maan is nog steeds positief, maar daalt en wordt maandag negatief. De lengte van het maanvenster en de piekhoogte zullen dus volgen. De padverliezen nemen weer toe naarmate we het apogeum naderen op vrijdag 29 augustus. De 144 MHz-ruis was laag tot lunchtijd op vrijdag 22 augustus, toen de zon en de maan heel dicht bij elkaar stonden aan de hemel.

Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom PC5D. Bij de samenstelling maakt hij onder andere gebruik van de voor Nederland relevante informatie uit het wekelijkse Propagation News van de Britse radioamateurvereniging RSGB, dxinfocentre ,  darc.de/der-club/referate/hf/ , Make More Miles on VHF, metoffice.gov.uk,  swpc.noaa.gov, www.solarham.net en poollicht.be. Propagatienieuws maakt ook deel uit van het radiojournaal van de Zuid-Limburgse zondagochtendronde. De audio opname van deze ronde is terug te luisteren op a22.veron.nl.