Propagatienieuws – 4 okt. 2025
Deze week in Propagatienieuws:
Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom Koeken (PC5D).
HF
Afgelopen week was het geomagnetisch erg onrustig: de Kp-index lag meerdere keren boven de 5 en steeg op dinsdag zelfs tot boven de 7, wat een duidelijk negatief effect had op de propagatie. De MUF stortte in en op de lagere banden heerste tijdelijk stilte.
De oorzaak hiervan was een zonnewind met snelheden overwegend tussen 700 en 800 km/s, uit een groot coronagat in het zuidelijk halfrond en een naar het zuiden gerichte Bz-component. Aangezien de equinox nog maar twee weken geleden was, kon het Russell-McPherron-effect effectief worden, waardoor meer geladen deeltjes uit de zonnewind de magnetosfeer binnendrongen.
De zonneflux vertoonde de afgelopen week een achtbaanverloop: deze bereikte zijn hoogste waarde op dinsdag. De waarden schommelden tussen 164 eenheden op zaterdag, 187 op dinsdag, 167 op donderdag en een stijging tot 170 op vrijdag.
HF-vooruitzichten
Momenteel zijn er geen verdere coronale gaten zichtbaar, maar het risico op coronale massa-uitbarstingen (CME) neemt toe. Voor de komende dagen verwacht NOAA een flux van circa 165 en daarna een afname tot 145. Er wordt nog steeds gematigde zonneactiviteit en sporadische M-flares verwacht; de kans op afzonderlijke X-flares wordt als klein ingeschat. De Kp-index zal naar verwachting tussen 2 en 4 liggen. Dat zou een langzaam herstel van de ionosfeer betekenen en biedt perspectief voor steeds stabielere herfstverspreidingsomstandigheden. Concreet: 10 meter zou op ongestoorde dagen weer permanent beschikbaar kunnen zijn, bijvoorbeeld van 07 tot 18 UTC. 20 meter sluit dan meestal laat in de avond, en in de tweede helft van de nacht is het niet meer elke dag voldoende voor 30 meter.
VHF en hoger
Tropo, regenscatter
Momenteel wordt het weer vooral bepaalt door een diep lagedrukgebied bij Noorwegen. De huidige periode van onstabiel weer is typisch voor het seizoen, maar het is ook gebruikelijk dat er tussen de diepere lagedrukgebieden door hogedrukgebieden passeren. Maandag passeert er alweer een hogedrukgebied over Frankrijk. In het midden van de week kan er hierdoor redelijke tropo ontstaan richting het zuidwesten.
Nu we de herfst ingaan, kunnen deze verbeteringen op sommige dagen een groot deel van de ochtend aanhouden, voordat de temperatuurstijging de temperatuurinversie doorbreekt. Een goede aanwijzing is dat het meestal voorbij is als de nachtmist optrekt.
Aan de andere kant zullen er waarschijnlijk goede kansen zijn voor regenscatter op de GHz-banden, aangezien de actieve lagedrukgebieden fronten over het land duwen
Sporadische-E, meteorscatter en Aurora
We hebben de komende week een meteorenregen om mee te spelen. De Draconiden bereiken hun hoogtepunt op woensdag 8 oktober, maar de meteorenregen verspreidt zich over de hele week.
Deze intensere geomagnetische stormen hebben afgelopen week een verhoogde aurora-activiteit mogelijk gemaakt. De equinoxen zijn gunstig voor de kans op Aurora. Deze kansen zullen afnemen naarmate we verder in oktober komen.
Houd zoals gewoonlijk de Kp-index boven de 5 in de gaten, aangezien, zoals we eerder al zeiden, deze herfstmaanden zeer gunstig zijn voor aurora-activiteit.
EME
Voor EME-operators neemt de declinatie van de maan toe en wordt morgen, de 6e, positief, dus langere maanvensters en een hogere piekhoogte zijn het verhaal voor de komende week.
De padverliezen blijven dalen naarmate we het perigeum op 8 oktober naderen. De ruis in de lucht op 144 MHz zal de komende zeven dagen grotendeels laag zijn.
Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom PC5D. Bij de samenstelling maakt hij onder andere gebruik van de voor Nederland relevante informatie uit het wekelijkse Propagation News van de Britse radioamateurvereniging RSGB, dxinfocentre , darc.de/der-club/referate/hf/ , Make More Miles on VHF, metoffice.gov.uk, swpc.noaa.gov, www.solarham.net en poollicht.be. Propagatienieuws maakt ook deel uit van het radiojournaal van de Zuid-Limburgse zondagochtendronde. De audio opname van deze ronde is terug te luisteren op a22.veron.nl.
