HF

Voor waarnemers van het ruimte weer en propagatie wat het een drukke week met drie zonnevlammen van klasse X. De Kp-index bereikte daardoor een piekwaarde van 8,6 en de zonnewind snelheid van bijna 950 kilometer per seconde. Het had allemaal nog sterker kunnen zijn als de Bz-waarde overwegend negatief was geweest, d.w.z. als het magnetisch veld naar het zuiden was gericht. Maar dat was niet het geval. Er waren aurora-effecten op de banden en zelfs in Zwitserland was noorderlicht te zien.

De enige rustigere dag was 9 november. Over het geheel genomen zorgde de herfstige ionosfeer echter vooral op de hogere kortegolfbanden voor bruikbare tot goede propagatieomstandigheden. De MUF3000 daalde weliswaar af en toe sterk, maar herstelde zich ook snel. Het wisselende geomagnetische veld zorgde voor enkele DX-verrassingen op 160 m.

HF vooruitzichten

Op zaterdagochtend waren er zeven actieve regio’s op de zon. De meeste daarvan nemen af in activiteit of draaien uit beeld. Een zeer actieve regio AR4272 heeft vrijdag op de valreep nog een grote, sterke X4-uitbarsting veroorzaakt. De overige vlekgebieden zijn klein en magnetisch eenvoudig, waarbij de meeste nauwelijks veranderingen of een afname vertonen.

Bij de X4 uitbarsting vond ook een coronale massa-uitbarsting (CME) plaats met een geschatte snelheid van 1525 km/s. Analyses tonen echter aan dat het grootste deel van de plasmawolk langs de aarde zal trekken. Er is hooguit een restrisico op een zwakke “schampschot”. De snelheid van de zonnewind is na de CME-voorvallen verder afgenomen. Daarom wordt in eerste instantie een overwegend rustige geomagnetische activiteit verwacht, die in de nacht van zondag op maandag nog kan oplopen tot 5. Stormachtige periodes zijn dan tijdelijk mogelijk als gevolg van snelle zonnewind (HSS) en CME-effecten. Verdere M-flares zijn waarschijnlijk (M 70%, X 30%, proton 40%).

De zonnefluxindex zal de komende week waarschijnlijk rond de 130 eenheden schommelen. De propagatieomstandigheden blijven goed. De MUF3000-waarden dalen ’s nachts tot ongeveer 6-7 MHz. Rond 0700 UTC liggen ze rond de 20 MHz en bereiken ze in de loop van de dag waarden boven de 30 MHz. Rond 1700 UTC dalen ze tot ongeveer 21 MHz en rond 2100 UTC tot ongeveer 10 MHz. We hebben dus overdag open bovenste kortegolfbanden. Voor verbindingen binnen Europa is de 40 m-band de beste band.

VHF en hoger

De huidige periode van onstabiel weer zal waarschijnlijk ook de komende week aanhouden.

Hogedruk blijft op afstand, dus er is geen sprake van echte troposferische activiteit. De koudere lucht uit het noorden maakt het er niet beter op voor tropo. Wel zijn er wat kansen voor regenscatter op de GHz-banden.

Afgelopen week was de Kp index opgelopen tot 8. Dit heeft geleid tot een reeks Aurora spots in het DX cluster, met de modes CW en Q65. Voor de eerstvolgende dagen is de kans op Aurora klein; daarna wordt het (zoals gebruikelijk) een kwestie van de zonneactiviteit in de gaten houden. Solarham.com en poollicht.be zijn hiervoor goed bruikbaar.

De foEs-grafieken op propquest.co.uk waren interessant op 12 november. Er waren enkele snelle veranderingen in de propagatie, omdat de paden het ene moment werden beïnvloed door de F2-laag en het volgende moment door Sporadic-E. Hoewel we sporadische E beschouwen als een zomerfenomeen, het ook buiten het hoofdseizoen een rol kan spelen Ook op zaterdagochtend zijn er Es spots gemeld op 6m. Ook op de 8m band zijn er af en toe intercontinentale openingen [ ei7gl.blogspot.com/2025/11/opening-on-40-mhz-band-between-uk-and.html ] De post van EI7GL geeft ook een goede indruk van de landen die actief zijn op 8m.

Meteorscatter staat deze week zeker op het programma, aangezien de Leoniden-regen op 17 november zijn hoogtepunt bereikt. Aangezien meteoren ook een rol spelen bij sporadische E-propagatie, is er nog een reden om de foEs-grafieken te controleren op activiteiten buiten het seizoen.

EME

Voor EME-operators is de declinatie van de maan op zaterdag 15 november weer negatief geworden, waardoor de lengte van het maanvenster en de piekhoogte dienovereenkomstig afnemen. De padverliezen nemen toe tot een maximum bij het apogeum op 20 november. De ruis in de lucht op 144 MHz is de hele komende week laag, behalve op donderdag, wanneer de zon en de maan dicht bij elkaar staan aan de hemel.