Propagatienieuws – 17 jan 2026
HF
Zaterdagavond 10 januari raasde een CME over de aarde, waarbij gedeeltelijk een k-index van 6 werd gemeten. De dag daarna bereikte de zonnefluxindex een voorlopig dieptepunt van 111. Het kon alleen maar beter worden. Meerdere zonnevlammen aan de andere kant van de zon versterkten deze veronderstelling.
En inderdaad: de volgende dagen verschenen er twee complexe vlekkenclusters, iets verder naar het westen begonnen zich snel twee andere regio’s te ontwikkelen. De zonneactiviteit begon weer toe te nemen. Op vrijdag kan weer een zonnefluxindex van 148 worden gemeten. Propagatie was wisselvallig, met veel dalingen tot onder de 25 MHz gedurende de dag. Wat geduld loont want na ongeveer 10 minuten kunnen de omstandigheden verbeteren.
HF vooruitzichten
Aan de zichtbare kant van de zon bevinden zich nu negen zonnevlekkengroepen met verschillende magnetische configuraties. Mogelijk stijgt de fluxindex nog verder, voornamelijk als gevolg van nieuwe activiteiten aan de zuidoostelijke rand van de zonneschijf, waar momenteel de grootste actieve regio AR4341 te zien is. De zonnevlekken zullen opschuiven naar het centrum van de zichtbare zonneschijf en kunnen leiden tot een aanzienlijke toename van de zonneflux. Vooruitlopend daarop is er wel een groot coronaal gat. De geomagnetische activiteit zal daarom de komende dagen naar verwachting overwegend wat hoger zijn met een Kp 3 tot bijna en af en toe kleinere G1 storm perioden. Aan het begin van de week zou de geomagnetische activiteit gematigd moeten zijn (Kp 2-3) en in de loop van de week steeds rustiger worden (Kp 1-2), wat de lowband DXers blij zal maken.
Op rustige dagen zal de MUF variëren van 9 MHz in de nacht tot meer dan 30 overdag. Bij een oplopende Kp index is dat al snel enkele MHz lager.
Overdag zullen 10 en 12 meter dankzij de verhoogde zonneactiviteit weer betrouwbaarder openen. Typisch voor de wintermaanden daalt de MUF3000 echter bij zonsondergang sterk en komt, afhankelijk van de geomagnetische situatie, meestal pas tussen 7 en 9 MHz tot stilstand. Op sommige dagen sluit ook 40 meter ’s nachts en ontstaat er op 80 meter een ongebruikelijke dode zone..
VHF en hoger
Voor tropo moeten we het in de komende week vooral hebben van een sterk hogedrukgebied boven Oekraïne. Een uitloper daarvan kan van dinsdag op woensdag een band met gematigde tropo vanaf de Noordzeekust tot de Baltische staten opleveren. Kansen voor regenscatter zijn erg klein.
De volgende grote Lyriden meteorenregen is pas in april, dus tot die tijd is het voor meteorscatter behelpen met random meteoren rond zonsopgang.
Op 11 januari was de K index hoog genoeg voor een reeks aurora meldingen op 6 en 2m, ook uit Frankrijk en Oekraïne. Houd zoals gewoonlijk de Kp-index in de gaten voor verhoogde waarden boven de 5, idealiter 7 of hoger.
Een laatste opmerking over Sporadic-E, dat vorige week enkele midwinter-QSO’s opleverde, onder meer op de 4m-band. Dit werd bevorderd door de sterkere winter jetstromen, hoewel we nu uit dat traditionele wintervenster van activiteit komen.
Bekijk de foEs-trace op de grafieken van propquest.co.uk om er zeker van te zijn dat je de laatste loodjes van het Sporadic-E-seizoen in de winter niet mist.
EME
Voor EME-operators is de declinatie van de maan dit weekend minimaal en de hele volgende week negatief, om op vrijdag 23 weer positief te worden. De padverliezen nemen af en de lengte van het maanvenster en de piekhoogte nemen toe. De hemelruis op 144 MHz was hoog vanaf vrijdag 16 en de zon en de maan staan 18 januari dicht bij elkaar aan de hemel. Vanaf maandag, zal de hemelruis laag zijn
Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom PC5D. Bij de samenstelling maakt hij onder andere gebruik van de voor Nederland relevante informatie uit het wekelijkse Propagation News van de Britse radioamateurvereniging RSGB, dxinfocentre, darc.de/der-club/referate/hf/, Make More Miles on VHF, metoffice.gov.uk, swpc.noaa.gov, www.solarham.net en poollicht.be.
