Propagatienieuws – 7 maart 2026

/in /door

HF

In tegenstelling tot vorige week steeg de zonneflux de afgelopen dagen tot circa 145, wat vooral merkbaar was in de bovenste banden. Er waren weliswaar geen M-flares die de ionosfeer extra hadden kunnen ‘opladen’, maar enkele tientallen C-flares zorgden voor vrij stabiele omstandigheden. Dinsdagavond was er een korte toename van de geomagnetische activiteit (Kp 5), die echter snel weer afnam.

De MUF steeg bijna dagelijks boven 30 MHz. Dankzij de langere dagen was de 10 m-band al meer dan tien uur open, hoewel de signalen niet bijzonder sterk waren.

HF vooruitzichten

Momenteel zijn vijf zonnevlekkengebieden naar de aarde gericht. Deze gebieden vertonen echter slechts een geringe magnetische complexiteit, zodat het risico op krachtige flares gering blijft (M-flares ongeveer 20 %, X-flares ongeveer 1 %). Er wordt daarom slechts geringe tot zeer geringe zonneactiviteit verwacht en blijven de HF-omstandigheden matig tot goed. De zonneflux zal waarschijnlijk afnemen tot circa 120.

Als gevolg van een coronaal gat is de zonnewindsnelheden momenteel licht verhoogd. De geomagnetische activiteit zal de komende dagen variëren tussen rustig en actief (Kp 2-4), waarbij ook af en toe kleine G1 stormen met Kp 4 mogelijk 5 kunnen voorkomen, met name in de vroege ochtend van 10 maart als gevolg van CME-effecten. De oorzaak hiervan zou de filamentuitbarsting zijn die op 6 maart omstreeks 0230 UTC in het zuidoostelijke kwadrant plaatsvond. De modelberekeningen tonen echter wat variatie tussen net wel of net niet raken van de aarde.

De komende week zullen de omstandigheden naar verwachting niet wezenlijk veranderen: alle banden zullen weer open gaan en mooie DX bieden – en dat niet alleen aan de bovenkant van de kortegolf. Wie een grote pile-up tegenkomt, heeft een goede kans om de DX-peditie 3Y0K op het spoor te zijn: de overtocht naar Bouvet Island is gelukt na het wachten op een geschikt weervenster. Sinds 1 maart is daarmee een van de zeldzaamste DXCC-gebieden weer QRV. Vanuit Europa zijn er openingen op alle banden; de beste signalen zijn te verwachten op 10 en 12 m in de vroege namiddag en op 20/17/15 m in de vroege avond. Ook de Duitse DX-peditie in Guinee-Bissau J51A werkt hard en produceert bij ons luide signalen; van daaruit zijn al verbindingen tot stand gekomen op 50 MHz naar Zuid-Europa en midden Frankrijk.VHF en hoger

Dit weekend wordt bepaald door een sterk hogedrukgebied bij Roemenië en een oplossend lagedrukgebied bij de golf van Biskaje. Zondag levert dit rond Nederland een gebied op van gematigde tot verhoogde tropo. Maar daarmee houdt het weer gebonden propagatienieuws ok op. Regenscatter is niet te verwachten.

Er kwam wel een vraag over de effecten van Saharazand op de propagatie. Troposcatter werkt doordat radiosignalen worden verstrooid door kleinschalige onregelmatigheden in de troposfeer. Saharazand kan een stoflaag meevoeren met veel extra deeltjes per kubieke meter. Hoewel troposcatter vooral wordt bepaald door refractie‑indexvariaties en niet door fysiek “botsen” met stof, kunnen extra deeltjes de fijnschalige structuur van de lucht versterken. Dit kan leiden tot: iets sterkere scatter en stabielere scatterpaden. Daarnaast kan er een effect zijn op de brekngsindex door verandering van temperatuur- en vochtprofielen. Troposcatter kan hierdoor licht verbeteren of verslechteren, afhankelijk van de exacte omstandigheden.

Bij typische troposcatterbanden op VHF tot lage SHF is stofverzwakking verwaarloosbaar. Bij hogere SHF/EHF kan zware stofbelasting wel leiden tot extra absorptie en verstrooiing.

Op internet zij hierover o.a. de volgende publicaties te vinden:

https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1029/2002JD003273

https://www.eeeguide.com/tropospheric-scatter-propagation/

De vooruitzichten voor meteorscatter worden nog steeds bepaald door willekeurige activiteit, dus zoals gewoonlijk verdient deze modus de voorkeur in de vroege ochtenduren.

Er is al eerder vermeld dat de lente en de herfstperiodes zijn waarin aurora’s vaker voorkomen. Dit staat bekend als het Russell-McPherron-effect, wanneer het magnetisch veld van de aarde beter is gekoppeld aan de zonnewind. Blijf dus de Kp-index in de gaten houden voor tekenen dat deze boven de 5 komt. Controleer vervolgens de banden op fladderende signalen, zelfs op de LF-banden. CW kan worden gebruikt als een vroege ‘waarschuwing’ voor mogelijke activiteit op de VHF-banden.

Tot slot moet u nog even wachten met uw gedachten over Sporadic-E, aangezien we nog ver verwijderd zijn van het gebruikelijke begin van het seizoen.

EME

Voor EME is de declinatie van de maan negatief en daalt deze tot een minimum aanstaande donderdag, wat betekent dat de maanvensters korter worden en de piekhoogte tot dan lager is. De padverliezen nemen af tot het apogeum op dinsdag 10 maart. De ruis in de lucht op 144 MHz is matig, stijgt tot een maximum van meer dan 3000 Kelvin op donderdag en daalt weer tegen het volgende weekend.

 


Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom PC5D. Bij de samenstelling maakt hij onder andere gebruik van de voor Nederland relevante informatie uit het wekelijkse Propagation News van de Britse radioamateurvereniging RSGB, dxinfocentre, darc.de/der-club/referate/hf/, Make More Miles on VHF, metoffice.gov.uk, swpc.noaa.gov, www.solarham.net en poollicht.be.