Propagatienieuws – 21 maart 2026

/in /door

HF

Het voorgaande weekend was het magnetisch veld al behoorlijk onrustig, vooral op zaterdag. Snelle zonnewind uit een coronaal gat drukte de MUF aanzienlijk naar beneden, waarvan de ionosfeer zich slechts langzaam herstelde. Pas vanaf woensdag ging de 10 meter-band deels weer open. Aan het einde van de week begon de volgende stormfase met verstoorde propagatie toen drie uitgeworpen coronale massa’s (CME’s) bij de aarde kwamen en een magnetische storm veroorzaakten. Zaterdagochtend (21 maart 0000-0300 UTC) werd het storm niveau G3- (Kp 7) bereikt, en dook de MUF onder 6 MHz.

Het feit dat het vrijdag de equinox was, maakte het er niet beter op vanwege het zogenaamde “Russell-McPherron-effect”: aangezien de aardas ongeveer 23,5° gekanteld is, ontstaat er rond de equinoxen een geometrische configuratie waarbij zelfs een in feite neutraal zonnemagnetisch veld er vanuit het perspectief van de aarde uitziet alsof het een sterke zuidelijke component heeft. Door magnetische reconnectie ontstaan er als het ware “scheuren” in de magnetosfeer, waardoor er sowieso al meer energie wordt geïntroduceerd.

HF vooruitzichten

Op de zon zijn momenteel maar 2 kleinere actieve regio’s zichtbaar plus 2 grote coronale gaten. De geomagnetische activiteit zal ook in de eerste helft van de week nog niet tot rust komen vanwege snelle zonnewind uit een coronaal gat. We zullen de negatieve effecten dus nog een paar dagen voelen, totdat de ionosfeer zich weer heeft hersteld.

De zonneactiviteit blijft ondertussen op een laag niveau. De zonneflux ligt in het weekend rond de 100 en zou tegen het komende weekend weer kunnen stijgen tot ongeveer 140. Als de magnetische stormen zwak blijven, dus categorie G1 (Kp 5), zullen de banden tot 15 meter opengaan. Bij wat meer magnetische activiteit (zoals zaterdagochtend) wordt het boven de 15 MHz al moeilijk. In de nacht ligt de hoogste bruikbare frequentie rond de 10 MHz, en tijdens periodes met storingen zelfs aanzienlijk lager. In ongestoorde fasen zijn er nog steeds goede DX-mogelijkheden langs de Greyline tot en met 40 meter.

VHF en hoger

De komende dagen zijn met name 2 hogedrukgebieden van belang: één bij de Baltische staten en een tweede bij de Azoren. De kaarten op dxinfocentre.com tonen boven het zeewater in de Noordzee en tussen Ierland en Spanje gematigde tot verhoogde tropo. Pas later in de week is wat neerslag mogelijk voor eventuele regenscatter.

Meteorscatter zal magere resultaten opleveren, aangezien we ons tussen grote buien bevinden. Dat wil echter niet zeggen dat er geen spannende dingen kunnen gebeuren. Net na een HamSCI-workshop over meteorscatter afgelopen weekend werd op 17 maart rond 13.00 UTC op de HamSCI Google-groepen melding gemaakt van een meteoroïde van meerdere ton uit Cleveland, Ohio. Dit veroorzaakte een sonische knal en was zichtbaar in het volle daglicht.

Het is rustig op het gebied van Sporadic-E, hoewel we langzaam naar een periode toe gaan waarin de eerste tekenen van activiteit zich laten zien, met name op digitale modi.

Tot slot nog een opmerking over de kans op Aurora’s. Deze worden meestal versterkt door de uitlijning van de zon en de aarde rond de equinoxen. Het storm niveau G3- (Kp 7) van afgelopen nacht 21 maart heeft echter niet tot aurora spots geleid in het DX cluster.   

EME

Wat EME betreft, vindt 21 maart het 5,7 GHz-gedeelte plaats van de Dubus CW- en SSB EME-wedstrijd en het bijbehorende all-mode-weekend. Aangezien de declinatie van de maan positief en stijgend was en de padverliezen nog steeds laag waren, heeft dit hopelijk voor een aantal mooie contacten gezorgd. Op VHF is de ruis van de hemel op 144 MHz de komende week laag.

 


Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom PC5D. Bij de samenstelling maakt hij onder andere gebruik van de voor Nederland relevante informatie uit het wekelijkse Propagation News van de Britse radioamateurvereniging RSGB, dxinfocentre, darc.de/der-club/referate/hf/, Make More Miles on VHF, metoffice.gov.uk, swpc.noaa.gov, www.solarham.net en poollicht.be.